Ua valaau le Konafesi a Malo Aufaatasi mo Fefaatauaiga ma Atinae (UNCTAD) i felauaiga ma felauaiga i le lalolagi atoa e fausia le maufetuuna’i o le sapalai oloa e ala i le faateleina o tupe teufaafaigaluega i atinae tetele ma le gafataulimaina e sauniuni ai mo faalavelave i le lumanai. O loo uunaia foi e le UNCTAD ia uafu, vaa ma fesootaiga i uta e sui i le malosiaga maualalo-karboni.
E tusa ai ma le lomiga autū a le UNCTAD, 'Maritime Transport in Review 2022', o le faʻalavelave faʻafuaseʻi o le sapalai o oloa i le lua tausaga talu ai ua faʻaalia ai le le fetaui i le va o le sapalai ma le manaʻoga mo le gafatia o felauaiga i le gataifale, lea ua mafua ai le siʻitia o tau o uta, femalagaiga faʻafuaseʻi ma faʻalavelave tetele i filifili taua o oloa i le lalolagi atoa.
Faatasi ai ma faamaumauga o loo faaalia ai o loo feavea’i e vaa le silia ma le 80% o oloa fefaatauaiga a le lalolagi, ma o loo sili atu le maualuga o le sea i le tele o atunuu tau atiae, o loo i ai se manaoga faanatinati e fausia le tete’e atu i faalavelave e faalavelaveina ai le sapalai o oloa, le taugata o le tau o le suauu, ma aafia ai olaga o e matitiva. o loo lomia i le lipoti o lenei lomiga.
Ua valaau atu le UNCTAD i atunuu e iloilo ma le faaeteete suiga e ono tula’i mai i le manaoga mo felauaiga ma atiina ae ma faaleleia atili atinae tau uafu ma fesootaiga i tua atu o le atunuu, a’o aofia ai le vaega tumaoti. E tatau foi ona latou faaleleia atili fesootaiga tau uafu, faalauteleina le avanoa ma le gafatia o le teuina ma le teuina o oloa, ma faaitiitia le le lava o tagata faigaluega ma meafaigaluega, e tusa ai ma le lipoti.
O le lipoti a le UNCTAD ua fautua atili mai ai e faapea, o le tele o faalavelave i le filifili o sapalai e mafai foi ona faaitiitia e ala i le faafaigofieina o fefaatauaiga, aemaise lava e ala i le faafuainumera, lea e faaitiitia ai taimi e faatali ai ma taimi e kilia ai oloa i uafu ma faatelevaveina ai le faagasologaina o pepa e ala i pepa faaeletoroni ma totogi.
O le si'itia o tau o nonogatupe, o se vaaiga leaga o le tamaoaiga ma le le mautonu o tulafono faatonutonu o le a fa'avaivaia ai tupe teufaafaigaluega i va'a fou e fa'aitiitia ai le fa'asa'olotoina o kasa fa'avevela, o le tala lea a le lipoti. O le si'itia o tau o nonogatupe, o se vaaiga leaga o le tamaoaiga ma le le mautonu o tulafono faatonutonu o le a fa'avaivaia ai tupe teufaafaigaluega i va'a fou e fa'aitiitia ai le fa'asa'olotoina o kasa fa'avevela, o le tala lea a le lipoti.
Ua uunaia e le UNCTAD le lalolagi atoa e faamautinoa o atunuu e sili ona aafia leaga i suiga o le tau ma e itiiti sona aafia i ona mafuaaga e le o aafia leaga i taumafaiga e faaitiitia ai suiga o le tau i felauaiga i le sami.
O le tu'ufa'atasiga fa'alava e ala i tu'ufa'atasiga ma fa'atauga ua suia ai le pisinisi o felauaiga i koneteina. O lo'o tulimata'ia fo'i e kamupani va'a le tu'ufa'atasiga fa'alava e ala i le fa'afaigaluegaina o galuega i nofoaga fa'amautu ma isi auaunaga fa'alogika. Mai le 1996 i le 2022, o le sao o va'a e 20 pito i luga i le gafatia o koneteina ua fa'ateleina mai le 48% i le 91%. I le lima tausaga ua tuana'i, ua fa'ateleina e kamupani tetele e fa a latou sea maketi, ma pulea ai le silia ma le afa o le gafatia o felauaiga i le lalolagi, e tusa ai ma le lipoti.
Ua valaau le UNCTAD i pulega o tauvaga ma uafu e galulue faatasi e foia le tuufaatasiga o pisinisi e ala i fuafuaga e puipuia ai le tauvaga. O le lipoti ua uunaia ai le galulue faatasi faavaomalo e tetee atu ai i amioga faatauva i felauaiga i le sami, e tusa ai ma tulafono ma mataupu faavae o tauvaga a Malo Aufaatasi.
Taimi na lafoina ai: Tesema-03-2022

